Şansal BÜYÜKA “Aman hocam, RTÜK ile papaz etme bizi.”

Erman TOROĞLU “Vazelin kullanılır ama kulakta değil, başka yerde hocam!”

İskambil Kağıtları

Döktüren Kusan Adam on Şub 5th, 2010 Mensup olduğu bölüm Manifesto. Konuya müdavim olarak fikir beyanatlarını anlık takip edebilirsin RSS 2.0. Konu hakkında fikrini beyan edebilirsin

Oyun kartlarının nerede ve ne zaman ortaya çıktığı tam olarak bilinmiyor. 7. ve 10. yüzyıllar arasında Çin’de ortaya çıktığı ve 13. yüzyılda tarafından Avrupa’ya getirildiği tahmin ediliyor. Hindistan’dan veya Arabistan’dan geldiğini ileri sürenler de var ama bugünkü şekilleriyle kullanılmalarının 14. yüzyıl Fransa’sına dayandığı kesin gibi.

O tarihlerde, Fransa’da dört sınıf vardı ve ndaki , , ve bu dört sınıfı temsil ediyordu. bir kalkanı andıran şekli ile asil sınıfı ve kiliseyi, bir mızrağın ucunu çağrıştıran şekli ile orduyu, ticari deniz işletmelerinin eşkenar dörtken kiremitlerinden esinlenerek orta sınıfı, ise yonca yaprağına benzeyen şekli ile köylüyü temsil ediyordu. Bugün briç, veya benzeri oyunlarda, kupanın en değerli, sineğin ise en değersiz kart Olmasının nedeni işte bu sınıflamadır.

Aslında bizde papaz adı verilen kartın adı İngilizce’de kral (), kızın ise kraliçedir (). Vale veya oğlan için ilk zamanlarda düzenbaz anlamına gelen ‘knave’ kelimesi kullanılırken, günümüzde ‘jack’ ismi kullanılmaktadır. Yani yabancı kartlarda kral ve kraliçe evli iken, bizde biraz yaşlı görülerek krala papaz adı verilmiş, kraliçeye de ‘kız’ denilerek oğlana layık görülmüştür.

Bazı ülkelerde oyun kartlarında değişik isim ve semboller kullanılmasına rağmen, en yaygın olanı Fransızların kullandıklarıdır. Fransızlar ‘’ şeklini mızrağa benzeterek ‘pique’ adını vermişlerdir. İngilizce’de ise aynı anlamdaki ’spades’ kelimesi kullanılmaktadır. Her ne kadar bir kalkanı andırdığı için asil sınıfı temsil ettiği ileri sürülse de ‘’ klasik bir kalp şeklidir. Bu nedenle Fransızlar ona ‘coeur’, İngilizler ise ‘heart’ adını vermişlerdir.

’ için Fransızca’da kare anlamındaki ‘carreau’ kullanılırken İngilizler elmas anlamındaki ‘diamond’u tercih etmişlerdir. Bizim ’’ dediğimiz şekil ise çok açık üç yapraklı bir yoncadır. Fransızlar bu anlamdaki ‘trefle’ kelimesini kullanırlarken, İngilizler ‘club’ (kulüp) ismini kullanmışlardır.

İşte bu nedenle briç oyuncuları ‘’ya ‘pik’, ‘’ya ‘kör’, ’’e de ‘trefli’ derler, zaten aslına uygun olan ‘’yu da olduğu gibi kullanırlar. Birli, papaz, kız ve oğlan için kullanılan as, rua, dam ve vale isimleri de yine Fransızca karşılıkları As, Roi, Dame ve Valet kelimelerinden dilimize geçmiştir.

Etiketler:, , , , , , , , , , ,

Cevap Yaz