Marmara Denizi’ni Karaddeniz’e bağlayan boğaz,Bizans dönemindeki adı Bosphoros’tu.Uzunluğu Rumeli Feneri’nden Sarayburnu’na kadar 55 km’dir.Boğaz’ın genişliği Anadolu ve Rumeli fenerleri arasında 3.600 metre iken,Anadolu ve Rumeli Hisarları arasında 698 metre’dir.İki kıyı arasında uzaklıklar Boğaz boyunca değişiklikler gösterir.Boğaz’ın,dördüncü zaman öncesinde bir vadi iken,bu dönemde denizin yükselmesiyle,bugünkü durumunu aldığı sanılmaktadır.Tuzluluk derecesi ve su seviyeleri farklı olan iki denizi birleştiren İstanbul Boğazı’nda iki büyük akıntı sistemi vardır.Karadeniz’in binde 17 tuzluluğu olan hafif suları yüzeyden Marmara’ya,Marmara’nın binde 35 oranınında tuz içeren ağır suları ise dipten Karadeniz’e akar.Yüzey akıntısının hızı bazı yerlerde 1.45 m/s’ye ulaşır.Burunlar önünde hızlanan akıntı kuzey rüzgarlarıyla daha da artar.Büyük koylarda ters yönde akıntılar (anaforlar) vardır.Güney rüzgarlarında bu üst akıntı hızını kaybeder.Çok sertleşen güney rüzgarlarında da orkoz denilen,suyun yüzeyde güneyden kuzeye akması olayı ortaya çıkar.Kanal adı verilen alt akıntı,üst akıntıya göre daha yavaştır.Kuzguncuk yakınlarında en büyük hızına ulaşır.Üst akıntı çok hızlandığında,alt akıntının zaman zaman durduğu sanılmaktadır.Boğaz’da Kandilli-Bebek arasında 120 metrelik,Vaniköy-Arnavutköy arasında 106 metrelik çukurlar vardır.Derinlikleri değişen bu çukurlar dışında Boğaz’ın ortalama derinliği 50 metre’dir.

Etiketler:anaforlar, Arnavutköy, Bizans, Bosphoros, Fener, Marmara, orkoz, Sarayburnu